Publikacja danych w GBIF
Czym jest GBIF?
Global Biodiversity Information Facility to międzynarodowa platforma, która gromadzi i udostępnia dane o występowaniu organizmów na Ziemi, czyniąc je dostępnymi dla naukowców, decydentów i organizacji ochrony przyrody na całym świecie.
GBIF jest rekomendowanym repozytorium dziedzinowym do udostępniania danych badawczych związanych z bioróżnorodnością.
Jakie dane publikujemy w GBIF?
W ramach infrastruktury GBIF możliwe jest publikowanie szerokiego zakresu danych biologicznych, pochodzących zarówno z badań historycznych, jak i współczesnych:
-
Dane o występowaniu organizmów – informacje o lokalizacji i czasie obserwacji gatunków, pochodzące z różnych źródeł, takich jak okazy muzealne, obserwacje terenowe, dane z czujników zdalnych czy projekty typu citizen science.
-
Wykazy gatunków (checklisty) – listy nazw gatunków lub taksonów powiązane z określonymi obszarami geograficznymi, środowiskami lub tematami badawczymi.
-
Dane ze zbiorów muzealnych i kolekcji naukowych – informacje o okazach przechowywanych w muzeach historii naturalnej, herbariach oraz innych kolekcjach badawczych.
-
Dane z monitoringu środowiska – wyniki programów monitorujących zmiany w rozmieszczeniu i liczebności organizmów.
-
Dane z badań naukowych – dane zebrane w ramach projektów badawczych, obejmujące zagadnienia z zakresu ekologii, genetyki, fizjologii i innych dziedzin biologii.
-
Dane molekularne – dane sekwencyjne powiązane z informacjami o występowaniu okazów, umożliwiające integrację danych genetycznych z danymi przestrzennymi i środowiskowymi.
Dane są przygotowywane zgodnie ze standardem Darwin Core, który jest akceptowany przez GBIF i zapewnia interoperacyjność z innymi repozytoriami.
Proces publikacji w GBIF
-
Przygotowanie danych – uzupełniamy wszystkie informacje o próbkach i obserwacjach oraz upewniamy się, że dane mają jednolity format.
-
Sprawdzenie jakości – weryfikujemy, czy dane są poprawne, kompletne i mają prawidłowe lokalizacje.
-
Publikacja online – dane trafiają na platformę GBIF i otrzymują trwały identyfikator (DOI), który pozwala je cytować.
-
Aktualizacja danych – w razie potrzeby można je poprawiać lub uzupełniać, aby zawsze były aktualne.
Rola menadżera danych – jak możemy pomóc
Menadżerowie danych na Wydziale Biologii wspierają naukowców w każdym etapie publikacji danych, od przygotowania po udostępnienie w GBIF. Dzięki temu badacze mogą skupić się na pracy naukowej, a publikowane dane są poprawne i zgodne z zasadami FAIR.
Jak pomagamy:
-
Przygotowanie danych – ułatwiamy uzupełnianie informacji o próbkach i obserwacjach, sprawdzamy poprawność taksonomiczną i geograficzną oraz przygotowujemy metadane.
-
Wsparcie w planowaniu – doradzamy przy tworzeniu Planu Zarządzania Danymi (DMP) i najlepszych praktykach udostępniania danych - Oddział Zarządzania Danymi Badawczymi UG
-
Publikacja danych – pomagamy przesłać dane do GBIF, dbamy o ich aktualność.
-
Cytowanie i śledzenie danych – udzielamy wskazówek, jak cytować dane i monitorujemy ich wykorzystanie w projektach i publikacjach.
-
Szkolenia i konsultacje – organizujemy warsztaty i indywidualne spotkania dotyczące przygotowania i publikacji danych.
Kto może pomóc na Wydziale Biologii:
-
Joanna Korybut-Orlowska, Gdańskie Centrum Zasobów Biologicznych
-
dr Sławomir Nowak, Katedra Taksonomii Roślin i Ochrony Przyrody
Dzięki wsparciu menadżera danych publikacja w GBIF staje się prostsza i bardziej bezpieczna, a dane są od razu gotowe do wykorzystania przez społeczność naukową. Napisz do nas: opendata.bio@ug.edu.pl